پیتر  هاندکه

پیتر هاندکه

درباره پیتر هاندکه

پتر هاندکه، (زادهٔ ۶ دسامبر ۱۹۴۲ در گریفن اتریش) نویسنده و نمایشنامه‌نویس پیشرو (آوان-گارد) اتریشی و برنده جایزه نوبل ادبیات سال ۲۰۱۹ است.
هاندکه در ۶ دسامبر ۱۹۴۲ در منزل پدربزرگ خود در شهر گریفن استان کرنتن متولد شد. در دوسالگی با مادر خود به آلمان شرقی رفت و به مدت چهار سال در آن‌جا اقامت کرد. او در سال ۱۹۴۸ به اتریش و به شهر گریفن بازگشت. در سال ۱۹۶۱ از مدرسه فارغ‌التحصیل شد و در همان سال وارد دانشگاه شهر گراتس و در رشته حقوق مشغول به تحصیل شد. در سال ۱۹۶۷ اولین رمان خود را به نام «حیوان خانگی» نوشت.
از سال ۱۹۶۷ تا ۱۹۷۰ در پاریس و دوسلدرف و از سال ۱۹۷۱ تا سال ۱۹۷۸ در شهر پاریس زندگی کرد. سال ۱۹۷۹ به اتریش بازگشت و تا سال ۱۹۸۷ در اتریش بود. از سال ۱۹۸۷ تا ۱۹۹۰ حدود چهار سال در مسافرت به دور دنیا بود. از سفرهای او می‌توان به آمریکا، مصر، ژاپن، یونان و ... اشاره کرد. پیتر هاندکه از سال ۱۹۹۰ تا به امروز در حاشیه شهر پاریس زندگی می‌کند.
او بیش از ۴۰ جایزه داخلی و بین‌المللی دریافت کرده و در حدود ۵۰ اثر ترجمه کرده‌ است. پیش‌تر نیز جوایز ادبی دیگری نظیر جایزه «کافکا» و جایزه «گئورگ بوشنر» را از آن خود کرده است. از تالیفات مشهور هاندکه می‌توان به «ترس دروازه‌بان از پنالتی»، «بر فراز دهکده‌ها»، «زن چپ‌دست»، «پیمودن دریاچه کنستانتس» و... اشاره کرد.
بعضی از آثار او به عنوان فیلمنامه استفاده شده است؛ مانند «ترس دروازه‌بان از پنالتی» در سال ۱۹۷۰، «حرکت اشتباه» در سال ۱۹۷۵ و «آسمان بالای برلین» در سال ۱۹۸۷ که هر سه به کارگردانی ویم وندرس ساخته‌ شده‌اند.
از او آثاری به زبان فارسی برگردانده شده از جمله توسط علی‌اصغر حداد، مترجم آلمانی به فارسی. همچنین بخشی در کتاب «سودازدگان سرزمین موسیقی و شعر» اثر تورج رهنما، استاد زبان و ادبیات آلمانی، که موضوع آن «آشنایی با نویسندگان و شاعران امروز اتریش» است به پیتر هاندکه اختصاص داده شد.
کتاب‌های پیتر هاندکه از نظر قالب تنوع زیادی دارند و از شعر و داستان و رمان تا نمایشنامه و فیلم‌نامه را در برمی‌گیرند. معروف‌ترین اثر او شاید همان «ترس دروازه‌بان از ضربه پنالتی» باشد که تماشای فیلمش هم از سوی منتقدان توصیه شده است. این کتاب اولین بار توسط محسن جده‌دوستان به فارسی ترجمه شده است. «زن چپ‌دست» نیز اثر معروف دیگری از هانتکه است که فرخ معینی آن را در سال‌ّ ۱۳۶۲ با نام «پیوندهای گسسته» به زبان فارسی برگردانده است. به احتمال زیاد این آثار در آینده‌ای نه‌چندان دور دوباره در ویترین کتابفروشی‌ها و سایت‌های خرید آنلاین در دسترس علاقه‌مندان قرار می‌گیرد و به تجدید چاپ می‌رسد. 

آکادمی سوئد برنده پیتر هاندکه را به عنوان برنده نوبل ادبیات سال ۲۰۱۹ معرفی کرد. وی نویسنده‌ای نوگرا است و این نوگرایی را در مضمون و شیوه بیانی او ‌می‌توان دید.
نکته‌ای که داوران جایزه نوبل ادبیات را بر آن داشت که از میان حدود ۲۰۰ نامزد، هاندکه را برای نوبل امسال انتخاب کنند، همان‌طور که انتظار می‌رود، حول محور «زبان» است. زبان همان چیزی است که همواره در آثار هانتکه عنصر برجسته‌ای بوده است و هرگاه که صحبت از بررسی آثار اوست، بدون شک بحث زبان به میان می‌آید. آکادمی سوئد در این باره می‌گوید: «هاندکه با وسعت قلمرو زبانی و جوشش ایده‌های خود ویژگی‌های تجربه‌های انسانی را پژوهیده است.»

هاندکه از نویسندگانی است که معتقدند ادبیات با اشیا و موضوع هایی که با این زبان توصیف می‌شوند، شکل نمی ‌گیرد بلکه این زبان است که به ادبیات شکل و رنگ می‌ بخشد. موضوع هایی چون نقد قالب‌های ادبی مرسوم در شعر، نثر و نمایشنامه ‌نویسی از جمله مهم‌ ترین سوژه‌های آثار این نویسنده سرشناس اتریشی است. او در آثارش با موضع ‌گیری‌های مستقیم و مرسوم، ادبیات را به چالش می‌کشد و مبانی نظری خود را در نقد زبان مطرح می‌کند.
 «زن چپ دست» ۱۹۷۶، «ویکتور مقدس»۱۹۸۰، «بازی پرسش»۱۹۸۹، «سرزمین کلمه» ۱۹۹۸ و «دن خوان از زبان دن‌خوان» ۲۰۰۴ از معروف‌ترین آثار هاندکه در سال‌های اخیر به شمار می‌آیند.
وی سال ۲۰۱۴ به عنوان برنده جایزه بین‌المللی ایبسن که مهمترین جایزه برای تئاتر است انتخاب شد و هیات داوران جایزه از وی به عنوان والاترین شاعر اسطوره‌ای تئاتر یاد کردند. جایزه ادبی کافکا در سال ۲۰۰۹ و جایزه معتبر نمایشنامه نویسی السه لاسکر شولر ۲۰۱۴  نیز از دیگر افتخارهای ادبی اوست.
«پیتر هاندکه» نویسنده ۷۶ساله اتریشی، علاوه بر دنیای ادبیات، در عالم سینما نیز به عنوان کارگردان، فیلمنامه‌نویس و حتی بازیگر چهره‌ شناخته‌شده‌ای است. 

کتاب‌های پیتر هاندکه

تصویر شاخص کتاب کاسپار
پیتر هاندکه
تصویر شاخص کتاب زن چپ دست
پیتر هاندکه